Türkiyenin En Geniþ Eðitim Portalý

A. KÝLÝSE ve PAPALIK

Hz. Ýsa'dan sonra havarileri Hýristiyanlýðý yaymaya baþladýlar. Baþlangýçta Roma Ýmparatorluðu, Hýristiyanlýðý engellemeye çalýþmýþtýr. Ancak bir süre sonra 313 yýlýnda Hýristiyanlýk serbest býrakýlmýþ ve 381'de ise Roma'nýn resmî dini olarak kabul edilmiþtir. Havarilerden Sen Piyer'in Papa denilen vekilleri Roma'da oturmaya baþladýlar. Roma Ýmparatorluðu'nun yýkýlmasýndan sonra ortaya çýkan derebeylik rejimi ile papalarýn önemi arttý.
Ortaçað boyunca Hýristiyan dünyasý iki büyük mezhebin etkisindeydi. Katolikler Roma'daki Papa'yý, Ortodokslar Ýstanbul'daki Patriði din büyüðü olarak tanýyorlardý. Katolikler, papalarýn Allah'ýn yeryüzündeki vekili olduklarýna inanýyorlardý. Bu yüzden papalarýn elinde afaroz ve enterdi yetkileri vardý. Afaroz edilen kiþi Hýristiyanlýktan çýkarýlýr ve toplumsal hayatýn dýþýna itilirdi. Ortaçað'da zaman zaman krallar bile bu cezaya çarptýrýlýr ve halk o krala itaat etmezdi. Yine papanýn yetkilerinden olan enterdi bir ülkede ilan edildiðinde o ülkede Hýristiyanlýða ait bütün faaliyetler dururdu. Papazlar nikah, vaftiz, ölü gömme ve dini törenleri yapmazlardý. Hiçbir kral bu duruma düþmek istemediði için papalar ciddi bir otorite kurmuþlardý. Hatta 800 yýlýndan itibaren krallar taçlarýný papanýn elinden giyerlerdi.
imtiyazlarýný kaybetmek istemeyen Hýristiyan din adamlarýnýn etkisiyle, skolastik düþünce sistemi doðdu. Bu düþünceye göre; din ile ilgili esaslar deðiþmez kabul edilip, deney yasaklanmýþtýr. Bu düþünce tarzýna "dogmatizm" denir. Bu dönemde okuma - yazma tamamen bir ayrýcalýk halini almýþtýr.
Bu dönemde, papayla iyi geçinmek zorunda kalan kral ve senyörler, kiliseye toprak baðýþlamýþlar, böylece kilise oldukça zenginleþmiþtir. Kilise Ortaçað Avrupasý'nýn hayatýna fiilen hakim olunca dünyevi olaylarla ilgili koyduðu kurallar Hýristiyan ülkelerin kanunlarýna girmiþtir.