Türkiyenin En Geniþ Eðitim Portalý

A. ANADOLU'NUN FETHÝ

Anadolu'ya Ýlk Türk Akýnlarý

Anadolu'ya ilk Türk akýnlarý Avrupa Hunlarý tarafýndan yapýldý. Hunlarýn Balkanlara yürüdüðü sýrada bir kolu Kafkaslar üzerinden Anadolu'ya girdi (395 -398). Anadolu'ya ikinci Türk akýnlarý   Sasanilerle anlaþan Sabirler (Sabar) tarafýndan gerçekleþtirildi. VI. yüzyýlda Sabirler Doðu Anadolu'yu istilâ ettiler.

Türklerin Anadolu'ya üçüncü akýný Abbasilerin hizmetine giren ve Abbasi ordusunda görev alan Türkler tarafýndan düzenlendi. Suriye, El-Cezire ve Doðu Anadolu'daki uc bölgelerine (Avasým þehirlerine) yerleþen Türkler, Anadolu'nun Türk yurdu haline getirilmesi için Abbasilerle beraber Bizans'la mücadele ettiler.
Avrupa Hunlarý, Sabirler ve Abbasi hizmetindeki Türklerin Anadolu'ya akýnlarý yerleþme amacý taþýmýyordu. Ancak günün politikasýndan kaynaklanan akýnlar, önemli siyasi ve askeri sonuçlar doðurmuþtur.

Selçuklularýn Anadolu'ya akýnlarý Büyük Selçuklu Devleti kurulmadan önce baþladý. Gaznelilerin ve Karahanlýlarýn baskýsý, yurt bulma isteði, ekonomik sýkýntýlar ve nüfuz kazanma gibi nedenlerden dolayý Selçuklular, Çaðrý Bey komutasýnda Anadolu'ya geldiler (1015 - 1018). Bu seferler keþif amacý taþýyordu. Bizans kuvvetlerini yenen Çaðrý Bey, Tuðrul Bey'e Türklerin Anadolu ve Horasan'da devlet kurmasýnýn uygun olduðuna dair rapor verdi. Daha sonraki geliþmeler bu keþiflerin ve raporun isabetli olduðunu göstermiþtir.

Büyük Selçuklularýn, devletin kurulmasýna kadar olan seferleri keþif, kurulduktan sonra Malazgirt zaferine kadar geçen sürede ise, Bizans'ýn direniþini kýrmak ve yýldýrmak amacý taþýyordu. Tuðrul Bey, Dandanakan Savaþý'ndan sonra Horasan'a kitleler halinde gelen Oðuzlarý sistemli bir þekilde Anadolu'ya þevketti. Tuðrul Bey döneminde Anadolu üzerine akýnlara baþlayan düzenli Selçuklu ordularýAnadolu'ya girdi  (1042). Oðuzlarýn Müslüman ülkeleri yaðmalamasýndan rahatsýz olan Tuðrul Bey,  hem islâm dünyasýnýn koruyuculuðunu yapmayý, hem Oðuzlarýn yurt edinmesini hem de bu kuvvetlerle Anadolu'yu fethetmeyi amaçlýyordu. Selçuklular, Pasinler Savaþý'yla Bizans ve Gürcü kuvvetlerini maðlup ettiler (1048). Antlaþma yapýldý ve Bizans Büyük Selçuklu Devleti'ni resmen tanýdý. Türkmenlere yurt bulma zorunluluðu ve Bizans'ýn Doðu Anadolu'ya asker yýðmasý üzerine Tuðrul Bey, Anadolu fetihlerine hýz vermek amacýyla sefere çýktý (1054).

Malazgirt zaferi Türkiye tarihi için dönüm noktasý oldu. Bu savaþla Bizans'ýn direniþi kýrýldý ve Selçuklular Adalar Denizi'ne kadar ulaþtýlar. Artýk Türkler Anadolu'ya yerleþmeye baþladýlar. Alp Arslan'ýn emriyle Süleymanþah, Mansur ve Alp Ýlik gibi komutanlar Anadolu'nun fethiyle görevlendirildi. Yine Alp Arslan'ýn emriyle Selçuklulara baðlý devletler kuruldu. Bu geliþmeler, Bizans'ýn gerilemesine ve Haçlý Seferlerine neden oldu. Melikþah dönemindeki Büyük Selçuklu Devleti'ne baðlý olarak Türkiye Selçuklu Devleti kuruldu (1077).